ΙΑΣΙΣ // ΥΓΕΙΑ, ΝΟΣΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΓΑΛΗΝΟ ΙΑΣΙΣ ΥΓΕΙΑ, ΝΟΣΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΓΑΛΗΝΟ

Το 2009 το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης εγκαινίασε μια σειρά αρχαιολογικών εκθέσεων, η θεματολογία των οποίων στρέφεται γύρω από θεμελιώδη ζητήματα άμεσα και άρρηκτα συνδεδεμένα με την ανθρώπινη υπόσταση και φύση. Ζητήματα καθολικά και οικουμενικά, που συνοδεύουν τον άνθρωπο σε κάθε εποχή και κάθε τόπο, καθορίζουν τον τρόπο και τις συνθήκες της ζωής του, κυριαρχούν στις σκέψεις, τους φόβους, τις ελπίδες και τις επιθυμίες του, διαπερνούν και συγκλονίζουν την ψυχή και την ύπαρξή του, επηρεάζουν κάθε πτυχή της υλικής και πνευματικής δημιουργίας και του πολιτισμού του.
Η πρώτη και ιδιαίτερα επιτυχημένη έκθεση με τίτλο "ΕΡΩΣ - Από τη Θεογονία του Ησιόδου στην ύστερη αρχαιότητα" ήταν αφιερωμένη στην αγάπη, τον πόθο και την ερωτική επιθυμία, τις πανίσχυρες αυτές κινητήριες δυνάμεις της ανθρώπινης δράσης και της ιστορίας. Η δεύτερη έκθεση της σειράς επικεντρώνεται αντίθετα στη σωματική αδυναμία και την φθαρτότητα, τον απρόβλεπτο, ευμετάβλητο και εύθραυστο χαρακτήρα της φύσης του ανθρώπου, που τον καθιστά ευάλωτο στην ασθένεια και δέσμιο των περιορισμών και των ορίων της υλικής του υπόστασης. Κατ' επέκταση, στη διαρκή προσπάθειά του να προλάβει και να αντιμετωπίσει τη νόσο και να πετύχει την ίαση, καθώς και στις προεκτάσεις και συνέπειες που επιφέρει αυτή στον καθημερινό τρόπο και στη στάση ζωής, αλλά και στον ψυχισμό του.
Ο τίτλος της νέας αυτής έκθεσης, που φιλοξενείται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης από τις 20 Νοεμβρίου 2014 έως τις 31 Μαΐου 2015, είναι "ΙΑΣΙΣ: Υγεία - Νόσος - Θεραπεία από τον Όμηρο στον Γαληνό". Πρόκειται για μια μεγάλη έκθεση, που διοργανώθηκε σε στενή συνεργασία του Μουσείου με το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και την αρμόδια Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και περιλαμβάνει 282 αρχαία αντικείμενα από 41 μουσεία της Ελλάδας, αλλά και της Κύπρου, της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Μεγάλης Βρετανίας, της Δανίας, και της Ολλανδίας.
Τα πολυάριθμα αυτά αντικείμενα, που καλύπτουν μια ευρύτατη χρονική περίοδο περίπου από το 1200 π.Χ. έως τον 3ο αι. μ.Χ., οργανώνονται σε τρεις μεγάλες θεματικές ενότητες. Σκοπός αυτών είναι να προσφέρουν μια όσο το δυνατό πιο παραστατική, διδακτική και ταυτόχρονα μουσειολογικά και μουσειογραφικά άρτια και ενδιαφέρουσα για το ευρύ κοινό, επισκόπηση της εξέλιξης των αντιλήψεων, των δοξασιών, των γνώσεων, καθώς και των εφαρμοσμένων πρακτικών της αρχαιότητας γύρω από ζητήματα υγείας, ασθένειας, πρόληψης και θεραπείας. Παράλληλα η έκθεση πραγματεύεται τη μετάβαση από τη μαγικο-θρησκευτική προσέγγιση της ίασης στην ορθολογική και βασισμένη στην εμπειρική παρατήρηση και επιστημονική γνώση ιατρική.
Το ιδιαίτερο και πολύ ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της έκθεσης, που ξαφνιάζει και εντυπωσιάζει τον επισκέπτη, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί άκρως παιδευτικά, είναι ότι πέρα από τον μεγάλο πλούτο και τη θεματική ποικιλία των εκθεμάτων που μαρτυρούν την εξέλιξη της γνώσης γύρω από την πρόληψη, διάγνωση και αντιμετώπιση της αρρώστιας, μπορεί κανείς να διακρίνει ακόμη καθαρά εικόνες και μοτίβα, πρακτικές και παραδόσεις, δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις της ατομικής ανθρώπινης ψυχής, αλλά και συλλογικά της κοινωνίας, απέναντι στο αναπάντεχο, απρόβλεπτο και ανεξέλεγκτο φαινόμενο της ασθένειας, που παρά το πέρασμα τόσων αιώνων παραμένουν σε πολύ μεγάλο βαθμό αμετάβλητα και αναλλοίωτα, ανεξάρτητα από την τεράστια πρόοδο της γνώσης και της ιατρικής επιστήμης. [...] (Δρ Λίνα Μενδώνη, από την παρουσίαση της έκδοσης)